Wydarzenie w ramach Pardes Festival 2026 | 11-13 września | 18-20 września |

Dzieje Leszna wypełniają liczne wydarzenia. Odsłaniają je nie tylko zapiski poczynione na kartach kronik czy dokumentów, ale także architektura miasta. Wyjątkowe miejsce zajmują w nim materialne świadectwa bytności braci czeskich. Ta ewangelicka wspólnota wyznaniowa, uciekając przed prześladowaniami ze strony katolickich Habsburgów, znalazła swój nowy dom pod opieką rodu Leszczyńskich.

Kilkutysięczna grupa uchodźców przybyła tutaj po 1628 roku. Przewodził jej Jan Amos Komeński (1592–1670) – wybitny duchowny, pedagog, pisarz i naukowiec. Pod koniec XVII wieku wznieśli oni w południowo-wschodniej części miasta własny kościół św. Jana. Ceglana świątynia ze strzelistą wieżą służyła protestantom do 1945 roku. Mimo późniejszej zmiany konfesji na katolicką, do dziś zachowała czytelne ślady ewangelickiej przeszłości – empory, układ prezbiterium, ubóstwo ornamentu.

Tuż obok kościoła działało słynne gimnazjum, z którym Komeński związał blisko dwie dekady swojego życia. Był jego rektorem, prowadził zajęcia i pisał podręczniki, na kartach których nakreślił wizję nowoczesnej oświaty – powszechnej i opartej na nowoczesnych metodach nauczania, jak metoda obrazkowa w dydaktyce języków obcych.

Gmina wyznaniowa dysponowała także własnym cmentarzem, usytuowanym za wałami miejskimi, po tej samej stronie miasta, co świątynia.
W trakcie spaceru odwiedzimy historyczne przestrzenie związane z dziedzictwem braci czeskich. Zobaczymy kościół św. Jana, staniemy przy dawnym gimnazjum, wejdziemy na teren byłego cmentarza oraz przyjrzymy się zachowanym płytom nagrobnym członków tej niezwykłej wspólnoty.

Prowadzenie: Małgorzata Gniazdowska

Zapoznaj się z całym programem Pardes Festival 2026