Wspólnota gestu 1936–1939. Srebra Funduszu Obrony Narodowej
Od 20 września do 29 listopada 2026 r. w Muzeum Okręgowym w Lesznie można będzie oglądać wyjątkowy zbiór sreber ofiarowanych przez obywateli II Rzeczypospolitej na rzecz Funduszu Obrony Narodowej. To niezwykłe świadectwo patriotyzmu i społecznego zaangażowania Polaków w obliczu zagrożenia niepodległości. Wystawa ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Przedmioty uznane za dobro państwowe
Suwerenność stanowiła dla mieszkańców międzywojennej Polski wartość nadrzędną, stawianą ponad podziałami politycznymi, społecznymi i wyznaniowymi. Na wystawie prezentujemy część kolekcji sreber ofiarowanych przez obywateli II Rzeczypospolitej z myślą o doposażeniu jednostek Wojska Polskiego. Przedmioty, uznane wówczas za dobro państwowe, stanowią dziś symbol polskiego patriotyzmu i społecznego zaangażowania.
Wystawa nawiązuje do złożonej sytuacji politycznej II Rzeczypospolitej oraz rosnącego zagrożenia ze strony zachodnich i wschodnich sąsiadów. Modernizacja i rozbudowa armii wymagały mobilizacji całego społeczeństwa. Uruchomione w tym czasie fundusze i pożyczki, m.in. Fundusz Obrony Morskiej, Fundusz Obrony Narodowej i Pożyczka Obrony Przeciwlotniczej, miały charakter wojskowy i patriotyczny. Obywatele II RP hojnie wsparli te inicjatywy, przekazując pieniądze, dzieła sztuki oraz cenne kruszce.
Na ekspozycji zaprezentowanych zostanie 266 zabytkowych przedmiotów wykonanych ze srebra, które obywatele międzywojennej Polski bezinteresownie przekazali na rzecz Funduszu Obrony Narodowej. Ludzie różnych narodowości, stanów i wyznań ofiarowali m.in. kunsztownie wykonaną biżuterię, przedmioty codziennego użytku oraz naczynia liturgiczne. Wystawę wzbogacają teksty informacyjne przybliżające ideę FON oraz materiały archiwalne dokumentujące postawę mieszkańców Wielkopolski.
Przedmioty uznane za dobro państwowe
Suwerenność stanowiła dla mieszkańców międzywojennej Polski wartość nadrzędną, stawianą ponad podziałami politycznymi, społecznymi i wyznaniowymi. Na wystawie prezentujemy część kolekcji sreber ofiarowanych przez obywateli II Rzeczypospolitej z myślą o doposażeniu jednostek Wojska Polskiego. Przedmioty, uznane wówczas za dobro państwowe, stanowią dziś symbol polskiego patriotyzmu i społecznego zaangażowania.
Wystawa nawiązuje do złożonej sytuacji politycznej II Rzeczypospolitej oraz rosnącego zagrożenia ze strony zachodnich i wschodnich sąsiadów. Modernizacja i rozbudowa armii wymagały mobilizacji całego społeczeństwa. Uruchomione w tym czasie fundusze i pożyczki, m.in. Fundusz Obrony Morskiej, Fundusz Obrony Narodowej i Pożyczka Obrony Przeciwlotniczej, miały charakter wojskowy i patriotyczny. Obywatele II RP hojnie wsparli te inicjatywy, przekazując pieniądze, dzieła sztuki oraz cenne kruszce.
Na ekspozycji zaprezentowanych zostanie 266 zabytkowych przedmiotów wykonanych ze srebra, które obywatele międzywojennej Polski bezinteresownie przekazali na rzecz Funduszu Obrony Narodowej. Ludzie różnych narodowości, stanów i wyznań ofiarowali m.in. kunsztownie wykonaną biżuterię, przedmioty codziennego użytku oraz naczynia liturgiczne. Wystawę wzbogacają teksty informacyjne przybliżające ideę FON oraz materiały archiwalne dokumentujące postawę mieszkańców Wielkopolski.
Cele wystawy
Celem wystawy jest przybliżenie zaangażowania społeczeństwa II Rzeczypospolitej w proces wzmacniania potencjału obronnego państwa polskiego. Historia zbiórek, zwłaszcza Funduszu Obrony Narodowej z lat 1936–1939, oraz srebrne, kunsztownie wykonane przedmioty pokazują skalę społecznego zaangażowania i hojności obywateli reprezentujących różne wyznania i narodowości.
Informacje
Miejsce: Muzeum Okręgowe w Lesznie, ul. Gabriela Narutowicza 31
Czas trwania: 21.09–29.11.2026
Kuratorzy wystawy: Renata Sobczak-Jaskulska (Muzeum Narodowe w Poznaniu), Dariusz Czwojdrak i dr Adrian Gendera (Muzeum Okręgowe w Lesznie)
Kontakt: renata.sobczak-jaskulska@mnp.art.pl, dariusz.czwojdrak@muzeum.leszno.pl, adrian.gendera@muzeum.leszno.pl
Czas trwania: 21.09–29.11.2026
Kuratorzy wystawy: Renata Sobczak-Jaskulska (Muzeum Narodowe w Poznaniu), Dariusz Czwojdrak i dr Adrian Gendera (Muzeum Okręgowe w Lesznie)
Kontakt: renata.sobczak-jaskulska@mnp.art.pl, dariusz.czwojdrak@muzeum.leszno.pl, adrian.gendera@muzeum.leszno.pl
Wydarzenia towarzyszące
20.09, godz. 17.00 – otwarcie wystawy (wernisaż)
27.09, godz. 16.00 – oprowadzanie kuratorskie dla publiczności, w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa (Renata Sobczak-Jaskulska, kustosz z Muzeum Narodowego w Poznaniu)
01.10–29.11 2026 – lekcje muzealne i zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży
04.10, godz. 16.00 – wykład w ramach Weekendu seniora z kulturą
22.10 – wykład „Historia Funduszu Obrony Narodowej” (godzina zostanie podana wkrótce)
10.11 – dzień edukacyjny – cykl wykładów dla młodzieży na temat patriotyzmu
19.11 – wykład „FON i modernizacja Wojska Polskiego” (godzina zostanie podana wkrótce)
29.11, godz. 16.00 – oprowadzanie kuratorskie, ostatni dzień trwania wystawy (Renata Sobczak-Jaskulska, kustosz z Muzeum Narodowego w Poznaniu)
27.09, godz. 16.00 – oprowadzanie kuratorskie dla publiczności, w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa (Renata Sobczak-Jaskulska, kustosz z Muzeum Narodowego w Poznaniu)
01.10–29.11 2026 – lekcje muzealne i zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży
04.10, godz. 16.00 – wykład w ramach Weekendu seniora z kulturą
22.10 – wykład „Historia Funduszu Obrony Narodowej” (godzina zostanie podana wkrótce)
10.11 – dzień edukacyjny – cykl wykładów dla młodzieży na temat patriotyzmu
19.11 – wykład „FON i modernizacja Wojska Polskiego” (godzina zostanie podana wkrótce)
29.11, godz. 16.00 – oprowadzanie kuratorskie, ostatni dzień trwania wystawy (Renata Sobczak-Jaskulska, kustosz z Muzeum Narodowego w Poznaniu)
Patronat honorowy:
Wojewoda Wielkopolski - Agata Sobczyk
Marszałek Województwa Wielkopolskiego - Marek Woźniak
Starosta Leszczyński - Maciej Wiśniewski
Prezydent Miasta Leszna - Grzegorz Rusiecki
4. Zielonogórski Pułk Przeciwlotniczy im. gen. dyw. Stefana Roweckiego „Grota”