Wydarzenie w ramach Pardes Festival 2026 | 11-13 września | 18-20 września |

W XVII i XVIII wieku gmina żydowska w Lesznie należała do największych w Polsce. Mogła liczyć nawet 6–8 tys. osób. Żydzi przyjeżdżali zachęceni tolerancyjną postawą właścicieli miasta – Leszczyńskich i Sułkowskich.

Sława miejscowych rabinów sięgała daleko poza granice kraju. Prośby o rozstrzygnięcia prawne spływały do nich z całej Europy. Byli rozjemcami w sporach teologicznych (m.in. o herezję sabbatianów) i opiniowali dzieła talmudyczne drukowane m.in. w Amsterdamie, Wenecji i Frankfurcie n. Menem.

Przez ponad pół wieku Żydzi z Leszna reprezentowali Wielkopolskę w obradach Sejmu Czterech Ziem (Wa‘ad Arba‘ Aracot). Wielka synagoga w Lesznie przez kilka stuleci służyła jako dom zgromadzeń i miejsce modlitwy. Była jedną z ponad 20 synagog i domów nauki czynnych w mieście.

W Lesznie działała uczelnia rabinacka. Do leszczyńskiej jesziwy zjeżdżały setki studentów z całej Rzeczypospolitej, Czech i Niemiec. Ich szlaki wiodły następnie do Paryża, Londynu, Pragi i Berlina. Własną szkołę Talmudu prowadził tu słynny Akiba Eger.

Podczas spotkania w muzeum opowiemy o żydowskich tradycjach miasta i roli, jaką Żydzi odegrali w jego rozwoju. Przywołamy najważniejsze fakty z historii gminy i nazwiska najsłynniejszych przedstawicieli leszczyńskiej diaspory. Pokażemy zachowane pamiątki i powiemy, dlaczego przetrwało ich tak mało.

Prowadzenie: Dariusz Czwojdrak

Zapoznaj się z całym programem Pardes Festival 2026